मेलम्ची उद्घाटन भित्र लुकेकाे रुन्चे हाँसो

१२ करोड राज्यकाे घाटाको जिम्मा कसले लिने

मेलम्ची पानी हिजाे भृकुटीमण्डपमा तीन ओटा कृतिम ढुंगेधारा निर्माण गरी घाराको टुटी राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीलाई खोल्न लगाएर उद्घाटन गरियो । खानेपानी विज्ञका अनुसार प्रोटोकल फलोअप नगरी ४.५ करोड लिटर पानी काठमाडौंका धारामा छोडी आजबाट ८.५ करोड पानी छोड्न थालिएकाले प्राविधिक रुपमा जोखिम बढेको छ । २६.५ किमि लामो टनेलमा पानी भरेपछि त्यसलाई पूर्ण रुपमा खाली गरी परिक्षण गर्नुपर्नेमा त्यसो नगरी हतारोमा मेलम्चीको पानीको राजनीति, सरकार, मन्त्रालयका उच्च अधिकारी र मेलम्चीका पदाधिकारी समेतले गरेकोसमेत आरोप लाग्न थालेको छ ।
२६.५ किमिको टनेलमा पानी भरि पुरै खाली गरेर लिकेज के कति भयो, एयर मेकानिजम सिष्टम कस्तो छ र टनेलको भौतिक अवस्थाको अनुगमन गरेर मात्र पानी भरि वितरणमा जानुपर्ने विज्ञको भनाइ छ । पानी १५ प्रतिशत भन्दा बढी चुहावट हुनु नहुने (नन् रिभ्यू वाटर ) बारे कुनै निरिक्षण भएको छैन । यसो नगर्दा सुरुङ भासिएको, चुहावट बढी भएको र एयर पास नभएको अन्तर्राष्ट्रिय घटनाक्रमहरु समेत रहेको जानकार सुत्रको दावी छ । यसरी टेस्टीङ गर्दा दुई महिना लाग्ने हुँदा साे समयलाई छाेट्याउन प्राेटाेकल फलाेअप नै भएन ।  टनेल टेस्टिङ्ग नै भएको छैन भन्दा फरक पर्दैन भने यति महत्वपूर्ण काममा कन्सल्टेन्टको टिम लिडर नै छैन । अर्थात टिम लिडर नभएको वर्षाै भयो । गजवको कुरा त टनेलमा पानी छोड्ने र टेस्टिङ्ग गर्ने होल प्रकृयामा कन्सल्टेन्टको उपस्थिति नै छैन । स्पेनको इप्टिशा कम्पनीको भारतीय शाखाले कन्सल्टेन्टको जिम्मा लिएको छ ।
अन्य कुराहरु थुप्रै छन् । गत असारमा गेट भत्किएर २ जनाको मृत्यु र २ जना घाइते भएका थिए । उक्त गेटलाई त्यतिकै छाडेर अलि अगाडि पट्टी अर्को स्थानमा अर्को गेट बनाइ पानी छोडएको हो । पहिलाको गेट बनाउदा ६ करोड दावी सहित इप्टिशाले मेलम्चीमा विल पेश गरेको छ । मेलम्चीमा पानी आएको खुसीयालीमा कसैले विरोध गर्दैनन्, त्यस वखत तिरौंला भनि कन्सल्टेन्टलाई थामथुप पारिएको छ । नयाँ गेट बनाउदा करिब ६ करोड नै खर्च भएको मेलम्ची सुत्रको भनाइ छ । यसरी कुल १२ करोडको नोक्सानी एउटा डिजाइन परिवर्तनले थोपरिदिएको छ भन्दा फरक नपर्ला । यसैले आजको उद्घाटनमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भाषणमा नै ‘अव विगतको जस्तो गल्ती नहोस् भनेका छन् । आश्चर्य जनक कुरा के छ भने त्यत्रो घटना हुँदासम्म गल्ती कसैको देखाइएन वा जिम्मेवारीमा रहेका कसैलाई जिम्मेवार बनाइएन र कसैलाई कारवाही गरिएन । यसको सिधा अर्थ तलदेखि माथिसम्म सबैको मिलिभगत वा ठूलै नेताको हालको चर्चित शब्द “सेटिङ” । शुरु डिजाइन भन्दा अलग अस्थाइ पाइप राखेर पानी ल्याएइको, भेण्डरलाई हाल थामथुम पारिएको, भोलि त्यो समस्या बढेर जान्छ । हालको संरचना १७ /१७ करोड लिटर पानी पठाउन हतारोमा गरिएको छ भने पछि थपिने १७ करोडको लागि यो संरचना काम लाग्ने नलाग्ने निश्चित छैन । उपत्यकाको वितरण प्रणाली एउटा अनामनगर क्षेत्रमा बाहेक उपत्यकाको कुनै पनि ठाउँमा पूर्ण छैन । पिआइडी र केयूकेयलले पानी वितरणमा पूरा गर्नु पर्ने दायित्व पूरा भएको छैन । पूरा भएको छ त टेण्डर निकाल्दै कमिसन लिने काम मात्र ।

Facebook Comments