माथिल्लो तामाकोसीको डिजाइन परिवतन गरेर भएपनि चाँडै उत्पादन सुरु गर्ने विषय केहि समय अगाडि बाहिरिएको थियो । त्यस बारेमा मुख्यतया तीन प्रश्न उठेका थिए । पहिलो पेनस्टक पाइप टुक्राटुक्रामा जडान गरिनु । तापक्रम अनुसार फलामको अवस्था खुम्चने वा तन्कने भएकोले दुईवटा पाइप जडान गर्दा एक्सपान्सन ज्वाइन्ट राखिएको हुन्छ । बेल्डिङ गर्दा पाइप फिक्स हुन्छ । तापक्रम अनुसार पाइप खुम्चने भएमा पाइप फुट्न सक्छ । दोस्रो छिटो काम सक्ने नाममा डिजाइनमा भएको परिवर्तनले मेलम्चीमा गत असारमा भएको जस्तो दुर्घटना निम्त्याउन सक्ने खतरा र तेस्रो विश्वका कुन आयोजनामा यो प्रविधि प्रयोग भएको छ त्यसको खोजी र प्रभावकारीता बारे अध्ययन भएको हो वा होइन ।
यो विषय निजी क्षेत्रका प्राविधिकहरुले उठाएका अशंका हुन । यस सम्बन्धमा प्राधिकरणका कार्यक्रारी निर्देशक हितेन्द्रदेव शाक्य भन्नुहुन्छ –‘अपर तामाकोसीको डिजाइन परिवर्तन गर्न खोजिएको छ भन्ने कुरा छ भन्दा त्यसलाई परिवर्तन नभनेर आवश्यकता अनुसारको कामको रुपमा बुझ्नुपर्ने बताउनु हुन्छ । पाइपलाई सकेट हाल्ने स्थानमा वेल्डिङ मात्र गरिएको हो । त्यसका लागि हामीले कल्सल्टेन्ससँग सिफारिस लिएका छौ । पछि केही समस्या भएमा पाइप निकाल्नु पर्दा त सकेट भएपनि काट्नु नै पर्छ, सकेट राख्दा काममा ढिला हुने भएको हुनाले त्यसको सट्टामा यो काम गरिएको उहाँको भनाइ छ ।’
अपर तामाकोसी हाइड्रोपावर लिमिटेडका कार्यकारी निर्देशक विज्ञान प्रसाद श्रेष्ठ यो डिजाइन परिवर्तन नभएर वैकल्पिक उपाय अपनाइएको बताउनु हुन्छ । दुई वटा कम्पोनेन्ट समयमा नआउने भएपछि मोडिफिकेसन्स गरेर विकल्प खोजिएको हो । सामान कुरेको भए दुईवटा कम्पोनेन्ट आउन छ महिनाको समय लाग्थ्यो । र जडान गर्दा आयोजना ढिला हुने थियो ।
वैशाखको पहिलो साता टनेल (सुरुङ) मा पानी भर्न सुरु गर्छौ । परिक्षण सफल भएपछि जेनेरेशन सुरु गर्छौ श्रेष्ठको भनाइ छ । यसरी ४५६ मेगावाट अपर तामाकोसीको ६ वटा ट्र्वाइन मध्ये पहिलो ट्र्वाइनबाट वैशाखभित्र विद्युत उत्पादन सुरु हुन्छ र क्रमशः असारसम्ममा ६ वटै युनिटबाट विद्युत उत्पादन गर्ने लक्ष्य रहेको श्रेष्ठको भनाइ छ । हेडवक्स परिक्षण भइरहेको र तल्लो पेनस्टकको फागुनमा नै परिक्षण भइसकेको छ । डिजाइन परिवर्तन नभइ वैकल्पिक उपाय अपनाइएको र त्यसमा यो विशुद्ध प्राविधिक विषय भएकाले अप्राविधिक तर्कहरुले कुनै अर्थ राख्दैन ।
अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास र प्राविधिक टिमले लिएको निर्णय भएको श्रेष्ठको भनाइ छ । यो डिजाइन परिवर्तन नभइ वैकल्पिक उपाय मात्र हो । ७६ मेगावाटका दरले ६ वटा युनिट मध्ये पहिलो युनिट वैशाख अन्त्यसम्ममा उत्पादनमा जाने र असारसम्म सबै युनिटबाट उत्पादन हुने आयोजनाले जनाएको छ । उत्पादित विद्युत गोंगर–खिम्ती २२० के भी प्रशारण लाइनबाट हुनेछ । खिम्ती–ढल्केबर २२० केभी प्रशारण लाइन गरी दुबै प्रशारण लाइन र सब स्टेशनहरु बनिसकेका छन् ।
Facebook Comments